Hauleth's World

Crazy world of awesome fantasy Rubist

Notki: 0 &

Test wiedzy z Wyborczej.pl

Na stronie Wyborcza.pl jest dostępny test, który został ogłoszony przez fundację BBVA jako test wiedzy w różnych krajach Unii Europejskiej. Z niego wynika, że Polacy to nie jest jakoś specjalnie obeznany z nauką kraj [żródło]. Jednak jak miało by być inaczej, skoro część pytań jest sformułowana źle i niejednoznacznie.

Tutaj postaram się rozwiać wszystkie wątpliwości związane z pytaniami.

  1. Ciepłe powietrze unosi się. - tutaj wszystko jasne, oczywiście prawda, z racji, że jest tylko 1 substancja znana człowiekowi, która zmniejsza gęstość zarówno podczas ochładzania oraz ogrzewania: woda.
  2. Kontynenty ruszają się od milionów lat i będą dalej ruszać się w przyszłości. - też nie trzeba wyjaśniać, prawda znana od dawna.
  3. Tlen, którym oddychamy, pochodzi od roślin. - tutaj bym polemizował. Rzeczywiście większość tlenu, który jest w atmosferze został tam wyrzucony przez rośliny, ale pytanie sugeruje, że rośliny “tworzą” tlen. Czyli mamy rozumieć, że rośliny są na tyle zaawansowane, że potrafią przeprowadzić wewnątrz reakcje jądrowe i “tworzą” atomy tlenu, hmmm…
  4. Gen to podstawowa jednostka dziedziczenia żywych stworzeń. - prawda, wynika to z podstawowych praw genetyki. W prawdzie mamy jeszcze pojedyncze kwasy nukleinowe, ale one są tylko nośnikami informacji, a nie jednostkami dziedziczenia. Analogicznie jak mamy bity i bajty.
  5. Obiekty, które są przyciągane do Ziemi przez siłę grawitacji, nie muszą jej dotykać - siła ta działa na nie na odległość. - prawda, co z resztą widać w codziennym życiu.
  6. Energii nie można stworzyć albo zniszczyć, lecz jedynie przekształcić jedną jej formę w drugą. - prawda częściowa, zgodnie z maksymą w przyrodzie nic nie ginie tylko zmienia właściciela, ale to działa tylko do momentu kiedy nie weźmiemy pod uwagę szczególnej teorii względności oraz równoważności masy i energii, która mówi, że w teorii da się “wytworzyć” energię z masy oraz “zniszczyć” energię zamieniając ją w masę.
  7. Prawie wszystkie mikroorganizmy są szkodliwe dla człowieka. - fałsz, gdyż wiele mikroorganizmów żyje wewnątrz naszego organizmu i pomaga nam w trawieniu (dlatego trzeba się futrować jogurtami, kefirami i innymi bakteriami gdy jesteśmy na kuracji antybiotykowej).
  8. W zasadzie ludzkie komórki się nie dzielą. - fałsz, w prawdzie są takie, które się dzielą w bardzo ograniczonym stopniu (jak np. komórki nerwowe), ale gdyby komórki się nie dzieliły, to Polacy dawno by już wyginęli ze względu na zniszczenie wątroby.
  9. Pierwsi ludzie żyli w tym samym czasie co dinozaury. - no comment, oczywiście fałsz.
  10. Rośliny nie mają DNA. - wszystkie życie jakie znamy opiera się o DNA/RNA więc oczywiście prawda.
  11. Efekt cieplarniany jest spowodowany użyciem energii jądrowej. - fałsz, mimo czarnej propagandy GreenPeace’u. W prawdzie można znaleźć piękne obrazki przedstawiające wielkie kominy takie jak to: Nuclear plant ale nasze kochane polskie elektociepłownie nie są lepsze (tutaj PKE SA Zespół Elektrociepłowni Bielsko-Biała): Elektrociepłownia Bielsko-Biała Jednak mimo iż wyglądają one strasznie, to tak na prawdę ten “straszny biały dym” unoszący się z tych kominów to tylko i wyłącznie para wodna, która jest potrzebna do pracy turbin. Dużo gorsze są wąskie kominy elektrociepłowni, z których unosi się dym z pieców węglowych, który dodatkowo jest bardziej promieniotwórczy niż cała elektrownia jądrowa.
  12. Cała promieniotwórczość na świecie to wynik działania człowieka. - oczywiście fałsz, gdyby tak było to nie mieli byśmy światła, radia, mikrofalówek, ciepła, etc. Oprócz tego istnieją też naturalne substancje promieniotwórcze.
  13. Zwykłe pomidory, które jemy na co dzień, nie mają genów w przeciwieństwie do pomidorów genetycznie zmodyfikowanych, które geny posiadają. - fałsz, patrz pytanie 10.
  14. To, czy noworodek będzie dziewczynką, czy chłopcem, zależy od genów ojca. - to pytanie jest dość niejednoznacznie sformułowane. Rzeczywiście, płeć dziecka zależy od ojca, ale nie od jego genów, a od jego gamet. Dokładniej od gamety, która “wygra” wyścig o zapłodnienie. Geny ojca mają nie za wiele tutaj do gadania, oprócz tego, że mogą wpływać na resztę fenotypu (cech organizmu). Z tego wynika, że czysto naukowa prawidłowa odpowiedź powinna brzmieć fałsz.
  15. Lasery działają dzięki falom dźwiękowym. - oczywiście fałsz. Laser jest rzeczywiście (między innymi) falą, ale nie mechaniczną jak fala dźwiękowa, a elektromagnetyczną. Dzięki temu może się roznosić również bez nośnika mechanicznego, czyli w kosmicznej próżni (dla zainteresowanych: kiedyś istniała teoria, w której nośnikiem fal el-em był tajemniczy eter, do poczytania na Wiki).
  16. Światło, które dociera ze Słońca na Ziemię, jest tylko jednego koloru - białego. - fałsz, co można sprawdzić przy pomocy pryzmatu. Znawcy muzyki rockowej powinni to wiedzieć absolutnie (dzięki pewnemu albumowi Pink Floyd): Pink Floyd - Dark Side of the Moon
  17. Dziś nie jest możliwe, by przekazać geny człowieka zwierzęciu. - gen to gen, z resztą człowiek jest w 50% taki sam genetycznie jak banan, więc oczywiście fałsz. Co innego etyczność takiego działania.
  18. Atomy są mniejsze niż elektrony. - fałsz. Patrz model Bohra: Model Bohra
  19. Antybiotyki zabijają wirusy. - niestety fałsz. Mimo to i tak wiele osób bierze antybiotyki na przeziębienie czy grypę bez wiedzy lekarza, co powoduje epidemie bakterii tzw. szpitalnych, odpornych na antybiotyki.
  20. Ludzkie komórki macierzyste można pobierać z embrionu bez jego zniszczenia. - tutaj nie wiem, ale zgodnie z kluczem się nie da. Wg mnie w teorii można, ale w praktyce jest to niemożliwe. Biologiem jednak nie jestem więc nie wiem.
  21. Słońce krąży wokół Ziemi. - tutaj na początek nasuwa nam się odpowiedź, że oczywiście, że nie. Przecież nasz Mikołaj Kopernik z Torunia udowodnił to! A ja na to mam inną odpowiedź, a mianowicie, że to zależy od punktu odniesienia. Oczywiście, że jeśli przyjmiemy za ten punkt Słońce, centrum galaktyki lub inne planety to rzeczywiście to Ziemia kręci się wokół Słońca, jednak jeśli przyjmiemy Ziemię za punkt odniesienia to Słońce się obraca wokół nas. Więc prawidłowa odpowiedź to zależy od warunków.
  22. Światło porusza się szybciej od dźwięku. - prawda, co widać podczas każdej burzy.

Mam nadzieję, że to nie tylko pokaże wam, że trzeba uważać jak się formułuje pytania, to jeszcze zachęci do zrewidowania własnej wiedzy, by przy następnym teście Polska wypadła lepiej.